Mô hình BIM và cơ sở pháp lý áp dụng từ ngày 01/7/2026

ℹ️Tổng quan

Từ ngày 01/7/2026, việc áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM) tại Việt Nam chuyển từ giai đoạn "lộ trình khuyến khích, bắt buộc có chọn lọc" sang giai đoạn bắt buộc chính thống theo Luật. Trục pháp lý gồm: Luật Xây dựng 135/2025/QH15 (nguyên tắc luật định) → Nghị định 217/2026/NĐ-CP (bắt buộc BIM với công trình xây mới từ cấp II trở lên, yêu cầu CDE) → Thông tư 60/2025/TT-BXD (chi phí áp dụng BIM) → các Quyết định hướng dẫn của Bộ Xây dựng (tài liệu kỹ thuật nền tảng). Bài viết hệ thống hóa toàn bộ theo thứ bậc hiệu lực pháp lý để phục vụ tra cứu và điều hành dự án.

Mục lục

Bảng hệ thống văn bản pháp lý về BIM
Phần 1: Luật cốt lõi
- 1.1 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15
Phần 2: Văn bản của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ
- 2.1 Nghị định 217/2026/NĐ-CP
- 2.2 Quyết định số 258/QĐ-TTg (2023)
Phần 3: Thông tư của Bộ Xây dựng
- 3.1 Thông tư 60/2025/TT-BXD
- 3.2 Thông tư số 02/2023/TT-BXD
Phần 4: Các Quyết định công bố hướng dẫn của Bộ Xây dựng
- 4.1 Quyết định 348/QĐ-BXD và 347/QĐ-BXD (2021)
- 4.2 Quyết định 1004/QĐ-BXD
Phần 5: Hàm ý thực tiễn cho Giám đốc dự án
Nguồn tham khảo

Bảng hệ thống văn bản pháp lý về BIM

Cấp văn bản	Số hiệu	Ngày ban hành	Hiệu lực	Nội dung cốt lõi về BIM
Luật	135/2025/QH15	10/12/2025	01/7/2026	Luật hóa ứng dụng CNTT, chuyển đổi số và BIM trong quản lý đầu tư xây dựng [1, 2]
Nghị định	217/2026/NĐ-CP	19/6/2026	01/7/2026	Bắt buộc BIM với công trình xây mới từ cấp II trở lên; yêu cầu CDE và nộp dữ liệu BIM từ giai đoạn lập dự án [3, 4]
Quyết định TTg	258/QĐ-TTg	17/3/2023	17/3/2023	Phê duyệt Lộ trình áp dụng BIM toàn quốc; giai đoạn 1 bắt buộc với công trình cấp I, cấp đặc biệt vốn đầu tư công [6, 7]
Thông tư	60/2025/TT-BXD	30/12/2025	15/02/2026	Hướng dẫn xác định chi phí áp dụng BIM trong quản lý dự án và thiết kế [8, 9]
Thông tư	02/2023/TT-BXD	03/3/2023	20/4/2023	Hướng dẫn hợp đồng xây dựng, cơ sở đưa phạm vi công việc BIM vào hợp đồng tư vấn [10]
Quyết định BXD	348/QĐ-BXD, 347/QĐ-BXD	02/4/2021	02/4/2021	Công bố Hướng dẫn chung và Hướng dẫn chi tiết áp dụng BIM [11, 12]
Quyết định BXD	1004/QĐ-BXD	31/7/2020	31/7/2020	Kế hoạch chuyển đổi số ngành Xây dựng 2020-2025, định hướng 2030; BIM là nền tảng chiến lược [13]

Phần 1: Luật cốt lõi

1.1 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15

Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 (một số điều khoản áp dụng sớm từ 01/01/2026), thay thế Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020) [1, 2].

Điểm bước ngoặt đối với BIM:

Luật hóa nguyên tắc công nghệ: Ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và Mô hình thông tin công trình (BIM) được quy định thành nguyên tắc pháp lý trong hoạt động đầu tư xây dựng (Điều 7), thay vì chỉ là chính sách khuyến khích như trước đây [1].
Phạm vi bao trùm toàn vòng đời dự án: BIM trở thành nội dung pháp lý chính thống trong quản lý dự án, thẩm định thiết kế và vận hành công trình, tạo cơ sở để Chính phủ quy định chi tiết mức độ bắt buộc.
Mục tiêu chính sách: tăng tính minh bạch, giảm sai sót thiết kế, tối ưu quản lý vận hành sau xây dựng.

💡Góc nhìn quản lý dự án

Khi BIM đã nằm trong Luật, việc "không áp dụng BIM" đối với các dự án thuộc diện bắt buộc không còn là lựa chọn quản trị mà là rủi ro tuân thủ pháp luật ngay từ bước lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Phần 2: Văn bản của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ

2.1 Nghị định 217/2026/NĐ-CP

Nghị định 217/2026/NĐ-CP ngày 19/6/2026 quy định chi tiết Luật Xây dựng 2025 về quản lý hoạt động xây dựng, hiệu lực từ 01/7/2026, thay thế Nghị định 175/2024/NĐ-CP [3]. Đây là mốc pháp lý quan trọng nhất về BIM hiện nay:

Bắt buộc áp dụng BIM đối với công trình xây dựng mới từ cấp II trở lên, tính từ giai đoạn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo kinh tế - kỹ thuật; bỏ điều kiện "dự án nhóm B trở lên" của quy định cũ [4].
Yêu cầu thiết lập Môi trường dữ liệu chung (CDE) và nộp dữ liệu BIM cho cơ quan chuyên môn về xây dựng ngay từ giai đoạn lập dự án, phục vụ thẩm định và quản lý nhà nước [3, 4].
Hồ sơ BIM có thể thay thế bản vẽ thiết kế bản giấy và có giá trị pháp lý tương đương khi cơ quan quản lý đáp ứng điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, nhân lực và công nghệ [5].
Ngoại lệ: người quyết định đầu tư được quyết định không áp dụng BIM đối với công trình theo tuyến, công trình tại khu vực có đặc thù riêng hoặc dự án yêu cầu bảo đảm bí mật nhà nước [4].

2.2 Quyết định số 258/QĐ-TTg (2023)

Quyết định số 258/QĐ-TTg ngày 17/3/2023 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Lộ trình áp dụng Mô hình thông tin công trình (BIM) trong hoạt động xây dựng trên toàn quốc [6, 7]:

Giai đoạn 1 (từ 2023): bắt buộc áp dụng BIM đối với công trình cấp I, cấp đặc biệt của dự án đầu tư xây dựng mới sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công và PPP.
Giai đoạn 2 (từ 2025): mở rộng bắt buộc xuống công trình cấp II trở lên đối với cùng nhóm nguồn vốn; với dự án vốn khác, bắt buộc với cấp I, cấp đặc biệt từ 2024 và bổ sung cấp II từ 2026.
Nội dung áp dụng và mức độ chi tiết mô hình do chủ đầu tư quyết định; khuyến khích áp dụng sớm hơn lộ trình.

Quyết định 258/QĐ-TTg là "bản lề" chuyển tiếp: lộ trình mà văn bản này thiết lập đã được hấp thụ và nâng cấp thành quy định bắt buộc tại Nghị định 217/2026/NĐ-CP.

Phần 3: Thông tư của Bộ Xây dựng

3.1 Thông tư 60/2025/TT-BXD

Thông tư 60/2025/TT-BXD ngày 30/12/2025 sửa đổi, bổ sung các Thông tư 11, 12, 13, 14/2021/TT-BXD về quản lý chi phí và định mức xây dựng, trong đó lần đầu hướng dẫn cụ thể việc xác định chi phí áp dụng BIM [8, 9]:

Nguyên tắc: chi phí áp dụng BIM xác định bằng dự toán chi phí, với các mức trần khống chế.
Mức trần theo giai đoạn: lập Báo cáo nghiên cứu khả thi không vượt quá 15% chi phí lập báo cáo; lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật không vượt quá 15%; thiết kế FEED không vượt quá 15%; thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở không vượt quá 20% chi phí thiết kế tương ứng [9].
Trần tổng: tổng chi phí áp dụng BIM không vượt quá 50% chi phí thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở [9].

Đây là hành lang chi phí giúp chủ đầu tư đưa hạng mục BIM vào tổng mức đầu tư và dự toán một cách hợp pháp, chấm dứt tình trạng "muốn làm BIM nhưng không có dòng chi phí".

3.2 Thông tư số 02/2023/TT-BXD

Thông tư số 02/2023/TT-BXD ngày 03/3/2023 của Bộ Xây dựng hướng dẫn một số nội dung về hợp đồng xây dựng [10]. Đối với triển khai BIM, văn bản này có vai trò:

Cung cấp khung mẫu hợp đồng tư vấn xây dựng, là cơ sở để chủ đầu tư đưa phạm vi công việc BIM, trách nhiệm tạo lập - quản lý mô hình và sản phẩm bàn giao dữ liệu vào điều khoản hợp đồng với các nhà thầu tư vấn, thi công.
Kết nối yêu cầu kỹ thuật BIM (mức độ áp dụng, dữ liệu hình học và phi hình học của mô hình theo các hướng dẫn của Bộ Xây dựng) với công cụ ràng buộc pháp lý là hợp đồng.

⚠️Lưu ý tra cứu

Yêu cầu kỹ thuật chi tiết về phân loại mức độ áp dụng BIM và dữ liệu hình học, phi hình học của mô hình hiện nằm chủ yếu tại các tài liệu hướng dẫn công bố kèm Quyết định 348/QĐ-BXD, 347/QĐ-BXD và phụ lục của Nghị định quy định chi tiết (trước là Nghị định 175/2024/NĐ-CP, nay là Nghị định 217/2026/NĐ-CP). Thông tư 02/2023/TT-BXD có trọng tâm là hợp đồng xây dựng; khi trích dẫn cần kiểm tra đúng phạm vi điều chỉnh của từng văn bản.

Phần 4: Các Quyết định công bố hướng dẫn của Bộ Xây dựng

4.1 Quyết định 348/QĐ-BXD và 347/QĐ-BXD (2021)

Ban hành cùng ngày 02/4/2021, đây là bộ tài liệu kỹ thuật nền tảng cho kỹ sư, kiến trúc sư và BIM Manager [11, 12]:

Quyết định 348/QĐ-BXD: công bố Hướng dẫn chung áp dụng BIM, thay thế hướng dẫn tạm thời tại Quyết định 1057/QĐ-BXD (2017); định nghĩa BIM, quy trình trao đổi thông tin, vai trò các bên và yêu cầu về Môi trường dữ liệu chung [11].
Quyết định 347/QĐ-BXD: công bố Hướng dẫn chi tiết áp dụng BIM đối với công trình dân dụng và công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị, do Viện Kinh tế Xây dựng biên soạn; làm rõ cách tạo lập mô hình, mức độ phát triển thông tin (LOD) theo từng giai đoạn thiết kế [12].

4.2 Quyết định 1004/QĐ-BXD

Quyết định 1004/QĐ-BXD ngày 31/7/2020 phê duyệt Kế hoạch chuyển đổi số ngành Xây dựng giai đoạn 2020-2025, định hướng đến năm 2030 [13]:

Đặt BIM cùng GIS, AI, IoT làm nền tảng công nghệ chiến lược của ngành.
Mục tiêu đến 2030: khoảng 20% dự án đầu tư xây dựng triển khai trên nền tảng BIM, toàn bộ hồ sơ thẩm định tại Bộ Xây dựng thực hiện trực tuyến mức độ 4.
Là văn bản định hướng chính sách, tạo tiền đề cho chuỗi văn bản quy phạm sau này (QĐ 258/QĐ-TTg → Luật 135/2025/QH15 → NĐ 217/2026/NĐ-CP).

Phần 5: Hàm ý thực tiễn cho Giám đốc dự án

Từ 01/7/2026, khi tiếp nhận một dự án xây mới, người quản lý dự án cần rà soát theo trình tự sau: xác định cấp công trình (nếu từ cấp II trở lên thì BIM là bắt buộc theo Nghị định 217/2026/NĐ-CP, trừ ngoại lệ luật định); đưa chi phí BIM vào tổng mức đầu tư và dự toán theo mức trần của Thông tư 60/2025/TT-BXD; thiết lập CDE và kế hoạch triển khai BIM (BEP) ngay từ giai đoạn lập dự án để đáp ứng yêu cầu nộp dữ liệu BIM khi thẩm định; ràng buộc trách nhiệm BIM của các nhà thầu qua điều khoản hợp đồng theo khung Thông tư 02/2023/TT-BXD; và sử dụng bộ hướng dẫn 348/347/QĐ-BXD làm chuẩn kỹ thuật tham chiếu khi lập yêu cầu thông tin (EIR) và kiểm soát chất lượng mô hình.